در سال‌های اخیر، شبکه‌های اجتماعی به یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده نگرش، سلیقه و الگوهای ذهنی نوجوانان تبدیل شده‌اند. میلیون‌ها تصویر، ویدئو و روایت از زندگی سلبریتی‌ها و اینفلوئنسرها هر روز در برابر چشم مخاطبان قرار می‌گیرد و تصویری از «زندگی ایده‌آل» را به نمایش می‌گذارد؛ تصویری که در بسیاری از موارد، تنها بخش‌هایی گزینش‌شده از واقعیت را بازتاب می‌دهد و می‌تواند برداشت مخاطب از موفقیت، خوشبختی و سبک زندگی را تحت تأثیر قرار دهد.

در چنین شرایطی، انتشارات شناخت‌پژوه وابسته به مؤسسه شناخت، در ادامه فعالیت‌های خود در حوزه سواد رسانه‌ای و مطالعات شناختی، کتاب «زندگی در سایه لایک‌ها؛ پشت صحنه شهرت و نمایش سلبریتی‌ها» را به قلم حسین کیاء منتشر کرده است؛ اثری 110 صفحه‌ای و تمام‌رنگی که در بهار 1405 منتشر شده و به‌صورت اختصاصی برای مخاطبان نوجوان به نگارش درآمده است.

نگاهی متفاوت به فرهنگ شهرت

«زندگی در سایه لایک‌ها» برخلاف بسیاری از آثار رایج درباره فضای مجازی، رویکردی سلبی و محدودکننده ندارد. این کتاب نه نوجوانان را به ترک شبکه‌های اجتماعی دعوت می‌کند و نه سلبریتی‌ها را محکوم می‌سازد؛ بلکه تلاش می‌کند نگاه مخاطب را نسبت به آنچه در فضای مجازی می‌بیند، عمیق‌تر و دقیق‌تر کند.

نویسنده با زبانی روان، صمیمی و متناسب با فضای ذهنی نوجوانان، خواننده را به پشت صحنه دنیای شهرت می‌برد؛ جایی که در کنار تصاویر جذاب و زندگی‌های پرزرق‌وبرق، از فشارهای روانی، رقابت‌های پنهان، قواعد تبلیغاتی، الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی و بازنمایی‌های گزینشی نیز سخن گفته می‌شود. کتاب نشان می‌دهد آنچه در قاب تلفن همراه دیده می‌شود، همیشه تمام واقعیت نیست و میان آنچه نمایش داده می‌شود و آنچه در زندگی واقعی جریان دارد، فاصله‌ای قابل توجه وجود دارد.

از تحسین تا تقلید؛ مرزی که باید شناخت

یکی از مهم‌ترین پیام‌های این اثر، شناخت مرز میان «تحسین» و «تقلید» است. کتاب به نوجوانان می‌آموزد که می‌توان از افراد موفق، هنرمندان یا ورزشکاران الهام گرفت، اما در عین حال، هویت، ارزش‌ها و سبک زندگی شخصی خود را قربانی مقایسه‌های مداوم و الگوگیری‌های ناآگاهانه نکرد.

هدف این کتاب آن نیست که مخاطب پس از مطالعه، از فرهنگ شهرت فاصله بگیرد یا علاقه خود را به چهره‌های مشهور از دست بدهد؛ بلکه می‌کوشد او را به مخاطبی آگاه‌تر، پرسشگرتر و تحلیل‌گرتر تبدیل کند تا بتواند در مواجهه با محتوای شبکه‌های اجتماعی، انتخابی مبتنی بر شناخت و تفکر داشته باشد.

پاسخی به یک نیاز واقعی نسل نوجوان

ویژگی متمایز «زندگی در سایه لایک‌ها» آن است که از ابتدا با در نظر گرفتن دغدغه‌ها، زبان و تجربه زیسته نوجوانان نوشته شده است. برخلاف بسیاری از کتاب‌های حوزه سواد رسانه‌ای که مخاطبان دانشگاهی یا بزرگسال را هدف قرار می‌دهند، این اثر تلاش کرده است با بیانی ساده، روایت‌محور و جذاب، درباره مسئله‌ای سخن بگوید که نوجوانان هر روز با آن روبه‌رو هستند.

ساختار کتاب نیز با همین رویکرد طراحی شده است. نویسنده در سه بخش، ابتدا به مفهوم و ریشه‌های شهرت می‌پردازد، سپس شیوه‌های حفظ محبوبیت در شبکه‌های اجتماعی و سازوکارهای تولید و بازنمایی محتوا را بررسی می‌کند و در نهایت، روایت‌هایی از واقعیت‌های کمتر دیده‌شده زندگی سلبریتی‌ها را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد؛ روایتی که به جای قضاوت و نفی، بر شناخت، تحلیل و انتخاب آگاهانه تأکید دارد.

از نگاه مؤسسه شناخت

مؤسسه شناخت، یکی از ارزشمندترین سرمایه‌های هر جامعه را «سرمایه شناختی و هویتی» نسل نوجوان و جوان می‌داند و معتقد است در عصر شبکه‌های اجتماعی، حفظ این سرمایه بیش از هر زمان دیگری به ارتقای سواد رسانه‌ای و تقویت تفکر انتقادی وابسته است.

بر همین اساس، انتشار کتاب «زندگی در سایه لایک‌ها» نیز در راستای مأموریت علمی مؤسسه برای توسعه ادبیات کاربردی حوزه شناخت و سواد رسانه‌ای صورت گرفته است؛ تلاشی برای آنکه نوجوانان بتوانند در میان انبوه تصاویر، روایت‌ها و لایک‌ها، مرز میان واقعیت و نمایش را تشخیص دهند، با نگاهی نقادانه‌تر به محتوای فضای مجازی بنگرند و هویت مستقل و اصیل خود را حفظ کنند.

کتاب «زندگی در سایه لایک‌ها؛ پشت صحنه شهرت و نمایش سلبریتی‌ها» هم‌اکنون توسط انتشارات شناخت‌پژوه منتشر شده و نسخه چاپی آن در دسترس علاقه‌مندان، خانواده‌ها، مربیان و فعالان حوزه تعلیم و تربیت قرار دارد.

همچنین نسخه الکترونیکی این اثر در کتابخوان «طاقچه» نیز منتشر شده است و علاقه‌مندان می‌توانند علاوه بر تهیه نسخه چاپی، کتاب را به‌صورت دیجیتال نیز مطالعه و از محتوای آن بهره‌مند شوند.

انتهای پیام/