افت پی‌درپی شاخص کل بورس و عقب‌نشینی آن به زیر کانال 5 میلیون واحد، بار دیگر نقش تعیین‌کننده متغیرهای روانی در بازار سرمایه را پررنگ کرد. از این رو، هرچند کاهش شاخص‌های بازار سهام، بخشی از نوسانات طبیعی بازار سرمایه محسوب می‌شود، اما از دست رفتن یک سطح مهم و تاریخی می‌تواند رفتار معامله‌گران را به شکل محسوسی تحت تاثیر قرار دهد و فضای احتیاط را بر معاملات حاکم کند.

بر این اساس نگاهی به معاملات روز گذشته(دوشنبه) در تالار شیشه‌ای نشان می‌دهد دادوستدهای این بازار برای چهارمین روز متوالی با افت شاخص کل همراه شد؛ روندی که در نهایت نماگر اصلی بازار سهام را پس از بیش از دو هفته حضور در محدوده بالای 5 میلیون واحد، به کانال پایین‌تر بازگرداند. همزمان، کاهش شاخص هم‌وزن و منفی بودن بخش عمده نمادهای معاملاتی هم نشان داد فشار فروش تنها به چند سهم بزرگ محدود نبوده و بخش وسیعی از این بازار را دربر گرفته است.

همچنین یکی از مهم‌ترین نشانه‌های ضعف تقاضا، باقی ماندن حجم قابل توجهی از سفارش‌های فروش بدون خریدار در پایان معاملات بود. این در شرایطی است که خروج سرمایه حقیقی از بازار سهام نیز که دیروز هم ادامه داشت موید افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران است؛ موضوعی که معمولا در دوره‌های افزایش نااطمینانی سیاسی و اقتصادی بیش از گذشته خود را نشان می‌دهد.

اما از منظر رفتاری، عبور شاخص کل از یک مرز روانی در معاملات بازار سرمایه همواره با تامل همراه بوده است، و بسیاری از فعالان بازار سهام چنین سطوحی را به‌عنوان معیار سنجش قدرت روند تلقی می‌کنند. از این رو، زمانی که این مرز شکسته می‌شود، بخشی از معامله‌گران با هدف کنترل ریسک اقدام به فروش می‌کنند و گروهی دیگر نیز ورود سرمایه جدید را به بازگشت شاخص به بالای این سطح موکول می‌کنند. همین رفتار می‌تواند برای مدتی برتری عرضه بر تقاضا را حفظ کند.

در سوی دیگر، این روزها بازارهای موازی همچنان در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار دارند. جایی که نوسان نرخ ارز در سطوح بالا، قیمت‌های قابل توجه طلا و سکه و تغییرات صندوق‌های طلا، باعث شده بخشی از نقدینگی میان بازارهای مختلف در حال جابه‌جایی باشد. در چنین شرایطی، بورس برای بازگرداندن سرمایه‌ها نیازمند تقویت اعتماد و کاهش نااطمینانی‌های موجود است.

با این حال، افت اخیر را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه تغییر مسیر بلندمدت بازار سهام دانست؛ آن هم به این دلیل که تجربه نشان داده است بازار سرمایه پس از دوره‌های اصلاح، در صورت بهبود شرایط اقتصادی، ثبات سیاست‌گذاری و افزایش ورود نقدینگی، توان بازیابی روند صعودی را دارد. از این رو، آنچه بیش از خودِ شکست کانال 5 میلیون واحد اهمیت دارد، واکنش سیاست‌گذاران و رفتار سرمایه‌گذاران در روزهای آینده است؛ چراکه این عوامل مشخص خواهند کرد اصلاح اخیر صرفاً یک وقفه موقت بوده یا به آغاز دوره‌ای طولانی‌تر از رکود معاملاتی تبدیل خواهد شد.

مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه

انتهای پیام/