به گزارش افرنگ خبر /

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به تداوم محدودیت منابع آبی و کاهش بارندگی‌ها در این استان، از کاهش ۷۰ لیتری سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی خبر داد و گفت: مصرف روزانه آب تهران از چهار میلیون به سه میلیون مترمکعب رسیده است.

علیرضا جزقاسمی- مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در نشست خبری، با اشاره به محدودیت منابع آبی استان تهران و شرایط اقلیمی این منطقه اظهار کرد: محدودیت منابع آبی، شرایط اقلیمی تهران و بارگذاری بیش از حد جمعیتی در این استان، تأمین آب را دشوارتر از سایر مناطق کرده است. برای عبور از یک سال نرمال، معمولاً به حدود ۸۰۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب سطحی در پنج سد استان، علاوه بر منابع آب زیرزمینی، نیاز داریم در حالی که در دوره‌های خشکسالی متوالی این میزان به کمتر از ۵۰۰ میلیون مترمکعب و حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده است.

وی افزود: سال آبی گذشته را در شرایطی آغاز کردیم که ذخیره آب سدها حدود ۲۵۰ میلیون مترمکعب بود، اما با مجموعه اقداماتی که انجام شد و همراهی بسیار خوب مردم توانستیم تابستان را بدون بروز مشکل خاصی در تأمین آب و ارائه خدمات فاضلاب در هیچ نقطه‌ای از استان تهران پشت سر بگذاریم.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به شرایط خاص کشور در سال گذشته و آسیب‌دیدن تأسیسات این شرکت در جریان جنگ تحمیلی سوم گفت: بیش از ۲۰۰ نقطه از تأسیسات اصلی ما آسیب دید اما با تلاش همکاران در سطح استان تهران و همکاری سایر دستگاه‌ها و ارگان‌های خدمات‌رسان از جمله شهرداری‌ها هیچ مشکلی در تأمین آب شهروندان و جمع‌آوری فاضلاب پیش نیامد.

جزقاسمی ادامه داد: برخی از این حوادث برای شرکت آب و فاضلاب استان تهران بسیار سنگین بود اما مدیریت انجام‌شده به‌گونه‌ای بود که دغدغه‌ای برای مردم ایجاد نشد. یکی از اصول مورد تأکید مجموعه ما انتقال آرامش به مردم و جلوگیری از ایجاد استرس و نگرانی در سطح استان تهران به‌ویژه شهر تهران بود. ارائه خدمات به‌صورت مستمر در تمام ساعات شبانه‌روز نیز در همین راستا ادامه داشت.

عقب‌ماندگی ۳۶ درصدی بارش‌های تهران از میانگین بلندمدت

وی با اشاره به وضعیت بارندگی در استان تهران اظهار کرد: اگرچه میزان بارندگی در سال آبی گذشته نسبت به سال قبل از آن حدود ۱۱ درصد افزایش داشت، اما همچنان ۳۶ درصد از میانگین بلندمدت عقب بودیم و سال آبی گذشته را با این میزان کمبود بارش به پایان رساندیم. سال آبی جدید حدود دو هفته است که آغاز شده، امیدواریم که با بارش‌های مناسب در ماه‌های پیش رو، شرایط تأمین آب استان بهبود یابد.

وی با اشاره به محدوده منابع آبی استان تهران توضیح داد: این محدوده از قزوین آغاز می‌شود و تا بخش‌هایی از مازندران امتداد دارد و استان البرز را نیز شامل می‌شود. آب مورد نیاز تهران از سدهای طالقان، کرج، لار و لتیان و ماملو تأمین می‌شود و در کنار منابع آب سطحی منابع آب زیرزمینی نیز در تأمین آب استان نقش دارند.

جزقاسمی با تأکید بر اهمیت کیفیت آب شرب تهران گفت: کیفیت آب خط قرمز ماست و در استان تهران توجه ویژه‌ای به این موضوع داریم. بیش از ۲۵ آزمایشگاه متعلق به شرکت آب و فاضلاب کنترل کیفی آب را انجام می‌دهند و علاوه بر این دانشگاه علوم پزشکی و شبکه بهداشت نیز به‌صورت مستقل بر کیفیت آب نظارت دارند. سالانه حدود دو میلیون آزمایش مختلف روی آب در استان تهران انجام می‌شود تا از سلامت آب شرب اطمینان حاصل کنیم. بنابراین در ایران سخت‌گیرانه‌ترین استانداردها برای تأمین آب شرب و کنترل کیفی آن مدنظر قرار می‌گیرد.

کاهش یک میلیون مترمکعبی مصرف روزانه آب تهران

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای مدیریت منابع آب در سال جاری گفت: برای مدیریت شرایط تأمین آب در سه بخش مدیریت تأمین، مدیریت توزیع و مدیریت تقاضا برنامه‌ریزی کرده‌ایم و پروژه‌های مختلفی تعریف شده است. در این میان با توجه به همراهی مردم در سال‌های گذشته برای مدیریت تقاضا حساب ویژه‌ای باز کرده‌ایم.

وی با بیان اینکه مصرف روزانه آب تهران در دو سال گذشته حدود چهار میلیون مترمکعب بود، اظهار کرد: خوشبختانه این میزان در روزهای اخیر به حدود سه میلیون مترمکعب کاهش یافته است اما اگر بخواهیم این میزان را با بطری‌های نیم‌لیتری معادل‌سازی کنیم، مصرف روزانه آب تهران از حدود هشت میلیارد بطری نیم‌لیتری به شش میلیارد بطری رسیده است.

جزقاسمی ادامه داد: در شش ماهه نخست سال جاری حدود ۷۰ میلیون مترمکعب کاهش مصرف آب در استان تهران ثبت شده است که این موضوع جای قدردانی دارد. همچنین اگر سال ۱۴۰۴ را با سال ۱۴۰۳ مقایسه کنیم، حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب کاهش مصرف داشته‌ایم.

وی با اشاره به کاهش سرانه مصرف آب شهروندان تهرانی گفت: سرانه مصرف آب در تهران که در دو سال گذشته حدود ۲۵۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانه‌روز بود، اکنون به حدود ۱۸۰ لیتر رسیده است یعنی مصرف سرانه هر شهروند حدود ۷۰ لیتر در شبانه‌روز کاهش یافته است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان اینکه این کاهش حاصل مجموعه‌ای از اقدامات و همراهی مردم بوده است، افزود: اقدامات شرکت آب و فاضلاب، همراهی شهروندان، تعدیل و اصلاح شبکه، مدیریت فشار و اجرای مدیریت هوشمند در شبکه توزیع، همگی در کاهش مصرف نقش داشته‌اند، اما همراهی مردم بیشترین تأثیر را داشته است. با وجود این کاهش همچنان با استاندارد ۱۳۰ لیتر مصرف آب به ازای هر شهروند در شبانه‌روز فاصله داریم و باید مسیر مدیریت مصرف را ادامه دهیم.

 وضعیت نامناسب بارندگی در تهران و البرز

جزقاسمی با اشاره به وضعیت بارندگی کشور در سال آبی گذشته گفت: سال گذشته در مجموع در کشور شرایط بارندگی نسبت به وضعیت نرمال مناسب‌تر بود اما استان‌های تهران، البرز و سمنان از جمله مناطقی بودند که وضعیت مناسبی نداشتند؛ این مناطق در حوزه دریاچه نمک قرار دارند و متأسفانه بارندگی‌های مطلوبی را تجربه نکردند.

وی ادامه داد: همان‌طور که اشاره شد میزان بارندگی استان تهران در سال آبی گذشته نسبت به میانگین بلندمدت ۳۶ درصد کمتر بود. برخلاف برخی نقاط کشور بارش‌هایی که در مناطق دیگر اتفاق می‌افتد، لزوماً تأثیری بر تأمین آب تهران ندارد برای مثال بارندگی در جنوب یا شمال کشور نمی‌تواند به‌طور مستقیم مشکل تأمین آب تهران را برطرف کند.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان اینکه آب تهران از پنج منبع اصلی تأمین آب سطحی و همچنین منابع زیرزمینی تأمین می‌شود، ابراز امیدواری کرد با تداوم همراهی مردم و اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده تأمین آب پایدار در استان ادامه یابد و سال جاری نیز با آرامش به پایان برسد.

سرمایه‌گذاری ۲۶ همتی برای اجرای چهار پروژه بزرگ فاضلاب

وی با اشاره به برنامه‌های ویژه شرکت آب و فاضلاب استان تهران برای سال جاری اظهار کرد: علاوه بر پروژه‌های معمول در حوزه بهره‌برداری و تأمین آب پروژه‌های ویژه‌ای نیز تعریف و هدف‌گذاری شده است تا امسال به بهره‌برداری برسند.

جزقاسمی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و محدودیت منابع اعتباری گفت: منابع عمرانی کاهش قابل توجهی داشته و برای اجرای پروژه‌ها عملاً اعتبارات تملک دارایی در اختیار نداریم بنابراین به منابع جاری شرکت، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و استفاده از تسهیلات بانکی متکی هستیم.

وی با اشاره به چهار پروژه مهم فاضلاب در استان تهران اظهار کرد: فازهای هفت و هشت تصفیه‌خانه جنوب تهران، تصفیه‌خانه شهر پرند، ارتقای تصفیه‌خانه شهرک غرب تهران و تصفیه‌خانه رودهن و بومهن، چهار پروژه‌ای هستند که برای تکمیل و بهره‌برداری از آن‌ها برنامه‌ریزی شده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران افزود: اجرای این پروژه‌ها در مجموع ۱۱۸ میلیون مترمکعب به ظرفیت تصفیه فاضلاب و تولید آب بازیافتی اضافه می‌کند. این میزان از ظرفیت در مقیاس پروژه‌های تصفیه‌خانه‌ای کشور قابل توجه است و اجرای این طرح‌ها می‌تواند ضریب پوشش تصفیه فاضلاب کشور را حدود هفت تا هشت درصد افزایش دهد.

وی با بیان اینکه شبکه فاضلاب استان تهران از پوشش بالایی برخوردار است، گفت: در حال حاضر ضریب پوشش شبکه فاضلاب تهران حدود ۹۵ درصد و ضریب پوشش تصفیه‌خانه‌ها نزدیک به ۸۰ درصد است. با بهره‌برداری از این پروژه‌ها وضعیت پوشش شبکه و تصفیه فاضلاب استان به تعادل مناسب‌تری می‌رسد.

جزقاسمی با اشاره به پیشرفت این پروژه‌ها اظهار کرد: مراحل پایانی اجرای این تصفیه‌خانه‌ها با پیشرفت بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصدی در حال انجام است و امیدواریم تا پایان سال وارد مدار بهره‌برداری شوند. برای اجرای این چهار پروژه حدود ۲۶ همت سرمایه‌گذاری انجام شده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران در ادامه با اشاره به سایر پروژه‌های حوزه آب گفت: افزایش ظرفیت ذخیره مخازن آب شرب و تکمیل رینگ شبکه آب تهران از دیگر برنامه‌های مهم شرکت است؛ این اقدامات به پایداری شبکه کمک می‌کند و امکان مدیریت بهتر توزیع آب را فراهم می‌سازد.

وی توضیح داد: در سال‌های گذشته بخش‌هایی از رینگ شبکه آب تهران تکمیل شده است اما بخش‌هایی از رینگ غربی و شمالی همچنان باقی مانده‌اند. اولویت ما این است که رینگ غربی تا پایان سال تکمیل و وارد مدار بهره‌برداری شود. مراحل پایانی این پروژه در حال انجام است و امیدواریم با تکمیل آن امکان جابه‌جایی آب در سطح شهر تهران با ظرفیت بیشتری فراهم شود.

جزقاسمی با بیان اینکه هم‌اکنون نیز امکان جابه‌جایی آب در شبکه وجود دارد، افزود: در برخی نقاط ظرفیت جابه‌جایی محدود است. از سوی دیگر میزان ذخیره آب در سدهای مختلف یکسان نیست به‌طوریکه وضعیت سامانه غرب نسبت به سامانه شرق مناسب‌تر است و سامانه شرق با شرایط مطلوبی مواجه نیست.

وی ابراز امیدواری کرد با تکمیل پروژه‌های پیش‌بینی‌شده اقدامات شرکت آب و فاضلاب استان تهران و تداوم همراهی مردم، امکان تأمین پایدار آب برای شهروندان استان تهران فراهم شود.

قاسمی در ادامه در پاسخ به پرسش خبرنگاران با اشاره به تداوم روند شناسایی انشعاب‌های غیرمجاز آب اظهار کرد: این روند به‌صورت مستمر ادامه دارد و اگرچه در برخی موارد پس از شناسایی انشعاب قطع یا به انشعاب مجاز تبدیل می‌شود اما به دلیل تداوم ساخت‌وسازها در نقاط دیگر دوباره با این مسئله مواجه می‌شویم. 

وی افزود: بخشی از انشعاب‌های غیرمجاز به دلیل خلأهای قانونی و ساخت‌وسازهایی ایجاد می‌شود که خارج از محدوده و بافت مصوب به‌ویژه در روستاهای اطراف تهران انجام می‌گیرد. در این مناطق زمین‌هایی خریداری و ویلاها یا خانه‌هایی ساخته می‌شود اما از آنجا که این ساخت‌وسازها خارج از بافت قانونی هستند امکان ارائه خدمات قانونی به آن‌ها وجود ندارد و این شرایط عملاً زمینه استفاده از آب غیرمجاز را فراهم می‌کند. 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان اینکه این مسئله بیشتر در شرکت‌های آب و فاضلاب مناطق اطراف تهران مشاهده می‌شود گفت: سالانه حدود ۳۰۰ هزار انشعاب غیرمجاز شناسایی می‌شود اما این چرخه همچنان ادامه دارد و در کنار ساخت‌وسازهای خارج از محدوده برخی افراد نیز در داخل شهرها اقدام به استفاده غیرمجاز از آب می‌کنند که با شناسایی و گزارش تخلف، با آن‌ها برخورد می‌شود. 

استفاده از فناوری شرکت‌های دانش‌بنیان برای کاهش هدررفت آب 

جزقاسمی درباره میزان هدررفت آب در شبکه اظهار کرد: میزان هدررفت آب در کشور حدود ۲۲ درصد است که از این میزان، بخشی هدررفت ظاهری و بخشی ناشی از فرسودگی شبکه و نشت آب است. یکی از موضوعات مهم در این حوزه، نشت‌یابی شبکه است که در گذشته به روش‌های مختلف انجام می‌شد اما اکنون شرکت‌های دانش‌بنیان روش‌های جدیدی را توسعه داده‌اند. برخی از این شرکت‌ها از فناوری‌های مبتنی بر ماهواره استفاده می‌کنند و با توجه به محدودیت‌های موجود در استفاده از این فناوری‌ها روش‌های دیگری نیز در حال آزمایش است. 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران ادامه داد: در حوزه فشارسنجی، کنترل فشار و مدیریت فشار شبکه نیز از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده می‌کنیم. شبکه و خطوط انتقال آب تهران حدود ۲۰ هزار کیلومتر طول دارد و گستردگی این شبکه ضرورت استفاده از تجهیزات و حسگرهای دقیق برای پایش شرایط را افزایش می‌دهد. استفاده از حسگرهای فشار و تجهیزات پایش شبکه به ما کمک می‌کند اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت شبکه به دست آوریم و مدیریت بهتری داشته باشیم. در این زمینه همچنان جای کار زیادی وجود دارد و از شرکت‌های دانش‌بنیانی که در حوزه فناوری‌های مرتبط با کنترل و مدیریت شبکه فعالیت می‌کنند، استقبال می‌کنیم. 

جزقاسمی با اشاره به نصب مخازن اضطراری آب در شهر تهران اظهار کرد: با همکاری شهرداری حدود ۲۰۰ مخزن اضطراری در شهر تهران نصب شده است که به شیرهای ویژه‌ای مجهز هستند. این شیرها در شرایط خاص از جمله هنگام وقوع زلزله یا بروز اختلال در شبکه به‌صورت خودکار عمل می‌کنند و امکان ذخیره آب را فراهم می‌سازند. این شیرهای خاص پیش‌تر تنها در ژاپن تولید می‌شدند اما اخیراً یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی موفق به تولید آن‌ها شده است و سفارش بیش از ۱۳۰ دستگاه از این تجهیزات را ثبت کرده‌ایم. 

امنیت سایبری تأسیسات آب و فاضلاب در اولویت است 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با تأکید بر اهمیت امنیت سایبری در صنعت آب و فاضلاب گفت: با توجه به تعدد تأسیسات و زیرساخت‌های این صنعت امنیت سایبری یکی از موضوعات مهم و در اولویت شرکت است. اقدامات انجام‌شده در این حوزه براساس استانداردهای مربوطه و الزامات سازمان پدافند غیرعامل دنبال می‌شود. خوشبختانه زیرساخت سایبری مجموعه به‌گونه‌ای طراحی شده که شبکه‌های حساس از شبکه‌های بیرونی و اینترنت جهانی مجزا هستند و امکان دسترسی مستقیم از بیرون به آن‌ها وجود ندارد. 

جزقاسمی تأکید کرد: از شبکه داخلی برای این بخش‌ها استفاده می‌شود و نظارت و کنترل مستمری بر این زیرساخت‌ها وجود دارد. حساسیت ما نسبت به این موضوع بالاست و تلاش می‌کنیم از بروز هرگونه اختلال سایبری جلوگیری شود. 

کاهش مصرف آب و چالش درآمد شرکت‌های آب و فاضلاب 

وی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر کاهش مصرف آب بر درآمد شرکت‌های آب و فاضلاب اظهار کرد: کاهش مصرف آب، اگرچه از نظر مدیریت منابع آبی اقدامی مثبت و ضروری است اما از نظر درآمدی شرکت را با چالش مواجه می‌کند به‌ویژه اینکه مشترکان پرمصرف و بدمصرف سهم قابل توجهی در درآمد شرکت دارند. 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران افزود: میزان مشترکان پرمصرف از حدود ۲۹ درصد به ۵۰ درصد و مشترکان بدمصرف از حدود پنج درصد به سه درصد تغییر کرده است. در عین حال در متن اظهارات به کاهش سهم برخی گروه‌های مصرفی نیز اشاره شده که ارقام دقیق آن باید با فایل صوتی تطبیق داده شود.

وی با اشاره به پیشنهادهای ارائه‌شده برای اصلاح تعرفه‌ها گفت: پیشنهاد ما این بود که تعرفه‌ها در پله‌های مختلف، از حدود ۶ تا ۱۲ درصد، افزایش پیدا کند، اما این پیشنهاد عملاً مورد تأیید قرار نگرفت و با شرایط فعلی کار را ادامه می‌دهیم. کاهش درآمد فشار بیشتری بر شرکت وارد می‌کند به‌ویژه در شرایطی که اعتبارات عمرانی نیز کاهش یافته است، با این حال تلاش می‌کنیم از محل منابع جاری، سرمایه‌گذاری‌ها و سایر ظرفیت‌های موجود پروژه‌های مهم را پیش ببریم. 

وی با اشاره به پروژه‌های بزرگ فاضلاب تهران گفت: پروژه‌هایی که در این حوزه تعریف شده‌اند از اهمیت بالایی برخوردارند و اجرای آن‌ها برای توسعه زیرساخت‌های فاضلاب ضروری است. تصفیه‌خانه جنوب تهران نیز از پروژه‌های مهم این بخش در منطقه غرب آسیا و خاورمیانه به شمار می‌رود. در حال حاضر حدود ۵۸۸ میلیون مترمکعب آب بازیافتی در سال در استان تولید می‌شود؛ با بهره‌برداری از چهار تصفیه‌خانه‌ای که در مراحل پایانی اجرا قرار دارند، ۱۱۸ میلیون مترمکعب دیگر به این ظرفیت اضافه خواهد شد. 

وی تکمیل رینگ‌های غربی و شمالی شبکه آب تهران را از دیگر پروژه‌های مهم شرکت دانست و افزود: این طرح‌ها در کنار پروژه‌های مدیریت مصرف و اقدامات معمول بهره‌برداری، در دستور کار قرار دارند. 

سهم آب زیرزمینی در تأمین آب تهران کاهش می‌یابد 

جزقاسمی در پاسخ به پرسشی درباره میزان استفاده از منابع آب زیرزمینی برای تأمین آب تهران و آثار برداشت از این منابع اظهار کرد: با توجه به وضعیت منابع آب سطحی، در سال‌های گذشته ناچار شدیم سهم منابع زیرزمینی را در تأمین آب افزایش دهیم. در سال‌های نه‌چندان دور، حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد آب تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شد اما در سال‌های گذشته و با تداوم خشکسالی‌ها این سهم حتی به حدود ۵۰ درصد نیز رسید. 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران ادامه داد: از سال گذشته با توجه به حساسیت موضوع، کاهش برداشت از منابع زیرزمینی را دوباره در دستور کار قرار دادیم و اکنون حدود ۳۵ درصد آب تهران از این منابع تأمین می‌شود و برنامه‌ریزی کرده‌ایم که در نیمه دوم سال نیز این میزان کاهش یابد و در ادامه سهم منابع زیرزمینی را به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد برسانیم. 

وی با اشاره به اینکه شرکت آب و فاضلاب تنها مصرف‌کننده منابع آب زیرزمینی در استان تهران نیست، گفت: شهرداری‌ها، صنایع و بخش کشاورزی نیز از این منابع استفاده می‌کنند و سهم بخش کشاورزی در برداشت از منابع آب زیرزمینی قابل توجه است، با این حال ما نیز در مجموعه شرکت تلاش کرده‌ایم سهم خود را از حدود ۵۰ درصد به ۳۵ درصد کاهش دهیم و این روند را ادامه خواهیم داد. 

دانش‌آموزان؛ گروه هدف برنامه‌های فرهنگ‌سازی مصرف آب 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران درباره برنامه‌های فرهنگ‌سازی برای مدیریت مصرف آب اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین گروه‌های هدف ما دانش‌آموزان هستند، زیرا آموزش کودکان می‌تواند از طریق انتقال آموخته‌های آن‌ها به خانواده‌ها، به ترویج فرهنگ مصرف بهینه آب کمک کند. با توجه به مشغله بزرگسالان و شرایط اجتماعی، ممکن است برخی روش‌های فرهنگ‌سازی برای این گروه‌ها اثرگذاری کمتری داشته باشد از این رو تمرکز ویژه‌ای بر آموزش دانش‌آموزان داریم. 

جزقاسمی با اشاره به همکاری با آموزش‌وپرورش گفت: هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی، برنامه‌هایی با محوریت موضوع آب و ضرورت مدیریت مصرف در مدارس اجرا می‌شود. در مناطق مختلف استان تهران اقداماتی در این زمینه انجام شده و تلاش می‌کنیم با همکاری آموزش‌وپرورش، دسترسی بیشتری به دانش‌آموزان داشته باشیم. آموزش مجازی در برخی موارد دسترسی مستقیم به دانش‌آموزان را دشوارتر می‌کند اما از شبکه‌های اجتماعی، صداوسیما و سایر رسانه‌ها نیز برای انتقال پیام‌های آموزشی استفاده می‌کنیم؛ همچنین مجموعه‌ای از برنامه‌های کوتاه و اقلام آموزشی برای دانش‌آموزان تهیه شده است.

انتهای پیام