یاسر فیضی ، درباره وضعیت کولبری و ملوانی و میزان تحقق اهداف قانون در این حوزه اظهار کرد: به اعتقاد من، کولبری و ملوانی در شکل فعلی هنوز نتوانسته‌اند به اهداف اصلی قانون، یعنی ایجاد اشتغال پایدار، بهبود معیشت مرزنشینان و ساماندهی تجارت مرزی، به‌طور کامل دست پیدا کنند.

او با بیان اینکه صرفا قانونی کردن یک رویه به معنای شفاف شدن آن نیست، افزود: وقتی مشخص نباشد کالا دقیقاً به نام چه کسی وارد می‌شود، چه کسی از سهم و امتیاز قانونی استفاده می‌کند و در نهایت سود اصلی به چه کسی می‌رسد، طبیعی است که بخش مهمی از منافع از صاحب اصلی سهم، یعنی مرزنشین، فاصله بگیرد.

غلبه واسطه‌ها بر زنجیره تجارت مرزی

رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران، یکی از آسیب‌های جدی شرایط فعلی را غلبه واسطه‌ها و دلالان بر زنجیره تجارت مرزی عنوان کرد و گفت: مرزنشین یا کولبر و ملوان عملاً ممکن است کمترین سهم را از ارزش اقتصادی کالای واردشده داشته باشد، در حالی که بخش قابل‌توجهی از سود در مراحل خرید، انتقال، توزیع و فروش نصیب واسطه‌ها شود.

یاسر فیضی ادامه داد: این دقیقاً با هدف قانون که تقویت معیشت مرزنشینان است، فاصله دارد. قانون برای این تجارت سازوکارهایی برای شفافیت، ثبت اطلاعات و اختصاص بخشی از درآمدها به مرزنشینان و توسعه مناطق مرزی پیش‌بینی کرده است؛ بنابراین باید در مرحله اجرا بررسی شود که این منافع واقعاً به ذی‌نفع اصلی می‌رسد یا خیر.

تجارت مرزی نباید به رقابت ناسالم با تولیدکننده منجر شود

او در ادامه با اشاره به موضوع رقابت نابرابر با تولیدکننده و فعال اقتصادی رسمی، اظهار کرد: نکته مهم دیگر، رقابت نابرابر با تولیدکننده و فعال اقتصادی رسمی است. اگر کالایی با امتیازات خاص، عوارض متفاوت یا خارج از چارچوب‌های معمول تجارت وارد شود و در بازار با کالای تولید داخل یا واردکننده رسمی رقابت کند، ممکن است ساختار رقابت را بر هم بزند.

رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران در ارتباط با ضرورت ایجاد شرایط رقابتی برابر برای تولیدکنندگان داخلی اظهار کرد: نمی‌توان از یک طرف از تولیدکننده خواست مالیات، عوارض، استاندارد، هزینه‌های تأمین مالی و سایر هزینه‌های رسمی را پرداخت کند و از طرف دیگر اجازه داد کالای مشابه از مسیری با هزینه و الزامات متفاوت وارد بازار شود. این وضعیت می‌تواند به رقابت غیرسالم و فشار بر تولید داخل منجر شود.

حذف تجارت مرزی راه‌حل نیست؛ مدل اجرا باید اصلاح شود

فیضی با تاکید بر اینکه راه‌حل، حذف تجارت مرزی نیست، گفت: به نظر من، راه‌حل حذف تجارت مرزی نیست؛ بلکه باید خودِ مدل اجرا اصلاح شود.

وی نخستین گام در این مسیر را مشخص و قابل رصد بودن ذی‌نفع واقعی هر سهم و هر میزان واردات دانست و افزود: باید ذی‌نفع واقعی هر سهم و هر میزان واردات کاملاً مشخص و قابل رصد باشد. همچنین باید مسیر فروش کالا شفاف شود تا مشخص باشد کالای واردشده توسط چه کسی و با چه قیمتی به بازار عرضه شده است.

رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران با تاکید بر ضرورت کاهش نقش واسطه‌ها نیز اظهار کرد: باید نقش واسطه‌ها محدود شود و امکان فعالیت مستقیم مرزنشینان، تعاونی‌های واقعی و تشکل‌های محلی تقویت شود. قواعد تجارت مرزی نیز باید به گونه‌ای تنظیم شود که امتیاز قانونی به ایجاد رانت و رقابت ناسالم تبدیل نشود.

سود تجارت مرزی باید به مرزنشین برسد

فیضی تاکید کرد: اگر قرار است کولبری و ملوانی به عنوان ابزار توسعه مناطق مرزی ادامه پیدا کند، باید پاسخ روشنی برای یک سؤال وجود داشته باشد؛ سود این تجارت در نهایت به جیب چه کسی می‌رود؟ اگر پاسخ این سؤال همچنان «مرزنشین و صاحب اصلی سهم» نباشد، یعنی در اجرای سیاست، از هدف اصلی فاصله گرفته‌ایم.

رئیس کمیسیون مرزنشینان اتاق تعاون ایران تاکید کرد : تجارت مرزی زمانی موفق است که هم شفاف باشد، هم به تولید داخلی آسیب نزند و هم بخش اصلی منافع آن واقعاً به مرزنشینان برسد.

انتهای پیام