در شرایطی که اقتصاد ایران همچنان تحت فشار تحریمهای خارجی، محدودیتهای ارزی، پیامدهای شرایط جنگی و پساجنگی، اختلال در زنجیره تأمین و ضرورت حفظ تولید و اشتغال داخلی قرار دارد، انتظار میرود تمامی دستگاههای اجرایی بیش از هر زمان دیگری در مسیر تقویت تولید ملی، جلوگیری از خروج ارز و حمایت از صنایع داخلی حرکت کنند.
با این حال، انتشار اسناد و سلسله مکاتبات اداری مربوط به آزادسازی واردات تلویزیون، روایت متفاوتی را به وجود آورده است؛ روایتی که نشان میدهد این تصمیم نه یک اقدام ناگهانی، بلکه نتیجه زنجیرهای از نامهنگاریها و پیگیریهای اداری بوده که از سال گذشته آغاز شده و در نهایت به آزادسازی واردات تلویزیون از مسیر "تجهیزات گردشگری" انجامیده است.
تصمیمی که در شرایطی اتخاذ شده که تولیدکنندگان داخلی، با وجود مشکلات ناشی از تحریمها، محدودیت در تأمین قطعات، کمبود نقدینگی و دشواریهای تخصیص ارز، همچنان نیاز بازار کشور را تأمین کرده و هزاران فرصت شغلی ایجاد و حفظ کردهاند. از همین رو، این پرسش مطرح میشود که چرا در چنین شرایط حساسی، به جای رفع موانع تولید، مسیر واردات کالایی که مشابه داخلی آن با ظرفیت کافی تولید میشود، در دستور کار قرار گرفته است؟
ماجرا از کجا آغاز شد؟
بررسی اسناد و مکاتبات موجود نشان میدهد نخستین حلقه این پرونده از "وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی" آغاز شده است؛ این وزارتخانه با استناد به بند «ب» ماده 83 قانون برنامه هفتم توسعه، تلویزیون را در فهرست «تجهیزات گردشگری» قرار داده و طی مکاتبهای رسمی از وزارت صنعت، معدن و تجارت خواسته است امکان واردات این کالا از ظرفیت قانونی پیشبینیشده برای تجهیزات گردشگری فراهم شود.
براساس این بند قانونی، تعیین مصادیق تجهیزات گردشگری بر عهده وزارت میراث فرهنگی گذاشته شده است؛ اختیاری که این بار برای قرار دادن تلویزیون در این فهرست مورد استفاده قرار گرفت. اما این تنها آغاز یک زنجیره اداری بود.
زنجیره نامههایی که مسیر واردات را باز کرد
پس از نامه اولیه وزارت میراث فرهنگی، روند مکاتبات وارد مرحله جدیدی شد،در ادامه، سازمان توسعه تجارت ایران با استناد به درخواست وزارت میراث، فهرست تعرفههای پیشنهادی را برای طی مراحل قانونی به واحدهای ذیربط ارسال کرد تا کالاهای معرفیشده در سامانه تجارت ثبت شوند.
در مرحله بعد، دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز طی نامهای، موضوع را برای اجرا به گمرک جمهوری اسلامی ایران ابلاغ کرد و عملاً مسیر ثبت سفارش و واردات تلویزیون از محل ظرفیت قانونی تجهیزات گردشگری باز شد.
پس از آن نیز گمرک جمهوری اسلامی ایران این موضوع را به گمرکات اجرایی سراسر کشور ابلاغ کرد تا فرآیند اجرایی واردات انجام شود. به این ترتیب، آنچه امروز به عنوان آزادسازی واردات تلویزیون شناخته میشود، حاصل یک روند چندمرحلهای از مکاتبات میان وزارت میراث فرهنگی، سازمان توسعه تجارت، وزارت صمت و گمرک بوده است.
اما انتشار این مکاتبات، واکنش جدی انجمن تولیدکنندگان لوازم صوتی و تصویری را به دنبال داشت. انجمن تولیدکنندگان لوازم صوتی و تصویری ایران طی نامهای رسمی خطاب به وزیر صنعت، معدن و تجارت نسبت به این اقدام اعتراض کرد.
انجمن تولیدکنندگان صوتی و تصویری اعلام کرد که سازمان میراث فرهنگی از سال گذشته طی نامهای خواستار آزادسازی واردات انواع تلویزیون شده بود. البته پیش از ابلاغ رسمی این تصمیم، تعداد قابل توجهی تلویزیون وارد گمرکات کشور شده بود؛ موضوعی که این شائبه را ایجاد میکند که برخی واردکنندگان از قبل در جریان تصمیم قرار گرفته بودند.
همچنین اعلام شده که دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صمت، بدون استعلام از دفتر تخصصی لوازم خانگی، نامه آزادسازی واردات تلویزیون را به گمرک ابلاغ کرده است.
اصلیترین استدلال مطرحشده برای این تصمیم آن است که تلویزیون در هتلها مورد استفاده قرار میگیرد و بنابراین میتواند در زمره تجهیزات گردشگری قرار گیرد. اما همین استدلال، پرسشهای فراوانی را ایجاد کرده است.
براساس اعلام انجمن تولیدکنندگان صوتی و تصویری، هماکنون بیش از 20 کارخانه تولید تلویزیون در کشور فعال هستند؛ ظرفیت تولید این واحدها بیش از چهار میلیون دستگاه در سال است؛ در حالی که نیاز بازار ایران حدود دو میلیون دستگاه برآورد میشود.
به بیان دیگر، ظرفیت تولید داخلی نه تنها پاسخگوی نیاز کشور است، بلکه حدود دو برابر مصرف داخلی ظرفیت ایجاد شده است. در چنین شرایطی، پرسش مهم این است که چه ضرورتی برای آزادسازی واردات تلویزیون وجود دارد؟
همچنین طی ماههای اخیر بسیاری از خطوط تولید تلویزیون به دلیل کمبود قطعات و محدودیتهای ارزی با کاهش یا توقف تولید مواجه شدهاند. در چنین شرایطی، این سؤال مطرح میشود که اگر ارز کافی برای تأمین قطعات مورد نیاز تولیدکنندگان داخلی وجود ندارد، ارز مورد نیاز واردات تلویزیون کامل از چه منبعی و با چه اولویتی تأمین خواهد شد؟
آیا حمایت از واردات آسانتر از حمایت از تولیدکنندهای است که هزاران فرصت شغلی ایجاد کرده است؟
بدون تردید توسعه صنعت گردشگری یکی از ضرورتهای اقتصاد ایران است؛ اما آیا توسعه گردشگری الزاماً با واردات تلویزیون خارجی محقق میشود؟ اگر هدف، تجهیز هتلهاست، مگر تولیدکنندگان داخلی توان تأمین تلویزیون مورد نیاز مراکز اقامتی را ندارند؟
آیا استفاده از برندهای ایرانی در هتلها نمیتواند خود به فرصتی برای معرفی توان صنعتی کشور به گردشگران خارجی تبدیل شود؟ در بسیاری از کشورهای دنیا، هتلها ویترین نمایش توان تولید داخلی هستند؛ اما در اینجا، به جای معرفی برندهای ایرانی به گردشگران خارجی، مسیر استفاده از برندهای وارداتی هموار میشود.
امروز مسئله فقط واردات تلویزیون نیست؛ مسئله، حمایت یا تضعیف تولید ملی است. در شرایطی که کشور با تحریم، محدودیتهای ارزی و پیامدهای جنگ و پساجنگ روبهروست و تولیدکنندگان داخلی با تمام توان برای حفظ اشتغال و تأمین نیاز بازار تلاش میکنند، هر تصمیمی که به تعطیلی خطوط تولید، بیکاری هزاران کارگر و وابستگی بیشتر به واردات بینجامد، در تهدیدی برای تامین منافع و حفظ امنیت ملی خواهد بود.
انتهای پیام/
